« كشتى بر كوههاى آرارات قرار گرفت » . - عهد عتيق ، سفر پيدايش ، باب 8 ، آيهء 4 . ايروان ، كوه آرارات ، و راهى كه به مرز ايران مىپيوندد 3 روز ديگر نزديك غروب ، همچنانكه قطار راه‌آهن به شهر باستانى ايروان نزديك مىشد ، نخستين بار چشمم بر كوههاى آرارات افتاد كه تاجى از ابر بر سر و جامه‌اى از برف در بر داشت و نور گلگون آفتاب بر آن مىتافت . آرارات كه يكه و تنها در ميان دشت و صحرا قد برافراشته است و در پس آن رشته‌اى از كوهها و تپه‌هاى كوچكتر وجود ندارد ، واجد عظمتى هيبت‌انگيز است ، و چنين مىنمايد كه در آن ساعت غم‌انگيزى كه طوفان نوح نسل قديم را تباه مىكرده و نسل جديد در حال تكوين بوده است ، كشتى آن حضرت جاى مناسبى براى قرار گرفتن يافته است . اين كوه بزرگ وحشت‌انگيز كه مركب است از دو قله و دو قاعدهء نزديك به هم ، بلندى قامت برافراشته‌اش از سطح دريا در حدود هفده هزار پا ( يا تقريبا 180 ، 5 متر ) ، و از سطح دشتى كه در پيرامونش قرار دارد چهارده هزار پا ( يا 267 ، 4 متر ) است . ارتفاع قلهء كوه بلندتر كه معروف به آرارات بزرگ است 916 ، 16 پا ( يا 156 ، 5 متر ) و هميشه پوشيده از برف است ، و قلهء آرارات كوچك - كه با آرارات بزرگ هفت ميل ( يا حدود 11 كيلومتر ) فاصله دارد - 840 ، 12 پا ( يا 914 ، 3 متر ) است ، و از حيث هيبت‌انگيزى دست كمى از قلهء آرارات بزرگ ندارد . هر دو قله بقاياى آتشفشان به شمار مىروند و شكاف بزرگى كه ژرفاى آن به هزاران متر مىرسد در بدنهء شمال غربى پديد آمده و دل اين غول بيجان را هويدا كرده است 1 . فكر مىكنم در اوستا از كوه آرارات به نام « مزيشونت « 1 » » ( پشت 2019 )

--> ( 1 ) . Mazishvant